Bồ công anh không chỉ được biết đến với vẻ đẹp tượng trưng cho những khát vọng tự do, mà loài hoa này còn được tin dùng từ xa xưa trong hỗ trợ điều trị đau dạ dày.
Bồ công anh trong dân gian có khá nhiều tên gọi: Diếp dại, diếp trời, rau mũi cày, bồ cóc, diếp hoang, mũi mác.
Tên khoa học là Lactuca indica.
Đây là loài thân thảo thuộc họ cúc, vòng đời thấp, thường chỉ 1 hoặc 2 năm. Để tìm kiếm cây bồ công anh không hề khó. Chúng mọc hoang tại nhiều nơi ở khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ. Nếu muốn, cũng có thể trồng bằng hạt vào quãng thời gian tháng 3 – tháng 4 và tháng 9 – tháng 10, hoặc trồng bằng mẩu gốc, chỉ 4 tháng là có thể thu hái.
Bồ công anh – trị đau dạ dày
Theo y học cổ truyền, bồ công anh có tính mát, vị đắng ngọt, không độc. Quy kinh: Tâm, can, thận. Công dụng chủ yếu là thanh nhiệt, giải độc, hóa thấp, tiêu viêm; phát huy tác dụng chữa nhiều bệnh, trong đó có bệnh dạ dày.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong thành phần của bồ công anh chứa những chất có tác dụng làm lành niêm mạc dạ dày, kháng viêm, giảm đau, hỗ trợ chữa trị bệnh dạ dày khá hiệu quả.
Theo Lương y Vũ Thắng, bồ công anh chủ yếu chữa viêm dạ dày thể thực nhiệt:
– Trị thức ăn chậm tiêu, đầy bụng, đau thượng vị: Bồ công anh 40g, trần bì 24g, sa nhân 12g. Các vị sao vàng, nghiền mịn, ngày uống 2 lần, mỗi lần 6g.
– Trị đau dạ dày thể hỏa uất: Đau cấp bách, nóng ruột, hay cáu giận, ợ chua cồn cào, miệng khô ráo và đắng lưỡi, lưỡi rêu vàng, mạch huyền sác.
Phép trị: sơ can tiết nhiệt (làm dịu nóng ở gan).
Phương thuốc: Bồ công anh 12g, thanh bì 12g, rau má 10g, lá khôi 16g, chỉ xác 12g, khổ sâm 12g, củ gấu sao 12g, ngải cứu 8g. Sắc nước uống ngày 1 thang chia 3 lần. Thời gian điều trị trong 10 ngày.
– Trị đau dạ dày thuộc nhiệt ợ chua, táo bón, rêu lưỡi hơi vàng
Phương thuốc: Bột lá khôi 500g, bồ công anh 250g, chút chít 100g, nhân trần 100g, lá khổ sâm 50g. Các vị sấy khô, nghiền mịn. Ngày uống 24-32g cho vào nước sôi hãm, gạn lấy nước, bỏ cặn, chia 2 lần.
ThS.BS. Nguyễn Quang Dương giới thiệu một số bài thuốc chữa tắc tia sữa, mụn nhọt từ bồ công anh
– Chữa sưng vú, tắc tia sữa:
Bài 1: Hái 20 đến 50g lá bồ công anh tươi, rửa sạch, thêm vài hạt muối giã nát, vắt lấy nước uống, bã dùng đắp lên nơi vú sưng đau. Thường chỉ dùng 2-3 lần là đỡ (kinh nghiệm dân gian). Chú ý không đắp lên vết thương đã vỡ.
Bài 2: Bồ công anh 120g, sài đất 80g, thông thảo 12g, quả chộp phơi khô (vương bất lưu hành) 30g, gai bồ kết 20g, bạch tật lê 15g… Sắc uống ngày 1 thang, chia 2-3 lần, uống khi thuốc còn ấm.
– Phương thuốc tăng tiết sữa:
Bồ công anh 60g, thông thảo 8g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần sáng, chiều. Dùng trong trường hợp sản phụ mất sữa. Vừa uống, vừa lấy bã thuốc, bọc trong vải sạch, làm nóng sát lên vú. Thường chỉ uống 2 thang là hiệu nghiệm.
– Trị viêm tuyến sữa cấp tính:
Bồ công anh 30g, liên kiều 20g, bạch tật lê 12g, thông thảo 5g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 2-3 lần, uống khi thuốc còn ấm. Kết hợp dùng bồ công anh tươi lượng vừa đủ, giã nát, rang nóng, đắp vào chỗ đau.
– Chữa ăn uống kém tiêu, hay bị mụn nhọt:
Lá bồ công anh khô 20 đến 30g; nước 600ml (3 bát), sắc còn 200ml (1 bát) (có thể đun sôi kỹ và giữ sôi trong vòng 15 phút). Uống liên tục trong 3-5 ngày, có thể kéo dài hơn.
– Chữa mụn trứng cá:
Bồ công anh 15g, sơn tra 12g, kim ngân hoa 15g, chỉ xác 10g, hổ trượng 12g, đại hoàng tẩm rượu 10g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần sáng 1 lần, tối 1 lần.
– Trị các loại mụn nhọt sương độc cấp tính:
Thang Bồ công anh: Bồ công anh 20 – 63g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 2-3 lần. Uống khi thuốc còn ấm.
– Bài trị mụn nhọt độc do nhiệt, trên da lở loét, mắt đỏ do phong hỏa:
Bồ công anh 20g, cúc hoa 12g, kim ngân hoa 12g, sinh cam thảo 6g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 2-3 lần. Uống khi thuốc còn ấm.
Chú ý: Bệnh nhân không mắc chứng khí trệ, không sưng nóng thì không được dùng bồ công anh. Cơ thể gầy còm, già yếu tân dịch kém, trẻ em dưới 6 tuổi khi dùng phải cân nhắc liều lượng.
Người viêm ruột, tiêu chảy, thống kinh không dùng bồ công anh.
Kiêng kỵ: Khi đang dùng bồ công anh để chữa bệnh không ăn rau muống, đỗ xanh, thức ăn cay, rượu, bia làm mất tác dụng của thuốc hoặc phản tác dụng.
(Link bài viết gốc: https://suckhoedoisong.vn/8-bai-thuoc-chua-tac-tia-sua-mun-nhot-tu-bo-cong-anh-169231018144758882.htm, https://suckhoedoisong.vn/bo-cong-anh-loai-hoa-dep-tri-benh-hay-169210930013855114.htm)
