Dược liệu là nguyên liệu làm thuốc có nguồn gốc từ tự nhiên, bao gồm thực vật, động vật và khoáng vật. Đây là những tài nguyên quý báu mà con người đã sử dụng từ cổ xưa để phòng và chữa trị bệnh. Theo Luật Dược số 105/2016/QH13, dược liệu đạt tiêu chuẩn làm thuốc và có thể là toàn bộ bộ phận của một cây, một con vật hoặc một vài bộ phận của chúng. Các sản phẩm được tách chiết từ dược liệu, như tinh dầu, sáp, dầu mỡ và gôm, cũng thuộc phạm vi này.

Thuốc dược liệu là thuốc có thành phần từ dược liệu và được sử dụng dựa trên bằng chứng khoa học hiện đại. Những thuốc này có thể có dạng bào chế truyền thống như thuốc sắc, viên hoàn, tán hoặc dạng bào chế hiện đại như viên nang, siro. Ngoài ra, dược liệu còn được nghiên cứu để chiết xuất và bào chế thành thuốc hoá dược, thuốc dược liệu hay thực phẩm chức năng.

Trong Y học cổ truyền, dược liệu đóng vai trò quan trọng trong việc chữa bệnh và duy trì sức khỏe. Các nguồn dược liệu chính ở Việt Nam bao gồm thảo dược và cây dược liệu, được lưu truyền qua kinh nghiệm dân gian và bài thuốc truyền thống. Sự hiện diện của thuốc dược liệu là kết quả của sự đấu tranh với bệnh tật của con người và phản ánh sự tiến bộ trong sản xuất xã hội.

Bên cạnh các dược liệu được sử dụng rộng rãi với nhiều nghiên cứu cho thấy mức độ lành tính cao, cũng có những dược liệu chưa được nghiên cứu kỹ, người dân sử dụng theo kinh nghiệm tại địa phương thì hoàn toàn có thể có độc tố và từ đó gây nên những tác dụng nguy hiểm đến người dùng. Khi muốn sử dụng dược liệu làm thuốc, bước đầu tiên cần làm là thu hái cần tuân theo nguyên tắc “3 đúng”:

• Đúng thuốc dược liệu (đúng tên, đúng loài). Để tránh nhầm lẫn khi không thống nhất được tên gọi do sự khác nhau của vùng miền, thì bạn cần lưu ý rằng tên chính thức của dược liệu sẽ căn cứ vào tên khoa học của dược liệu.
• Đúng bộ phận dùng vì không phải bộ phận nào cũng được sử dụng làm thuốc, và mỗi bộ phận trong cùng một cây, một con vật cũng sẽ có tác dụng và mục đích sử dụng khác nhau.
• Đúng thời điểm để hàm lượng hoạt chất trong dược liệu cao nhất có thể

Tiếp đó, công đoạn sơ chế, chế biến cũng rất quan trọng để đảm bảo dược liệu vừa được loại bỏ đi độc tố, vừa không bị mất đi hoạt chất có tác dụng và có thể bảo quản lâu.

Người dùng khi mua dược liệu về sử dụng cần tìm hiểu những cơ sở uy tín và học cách phân biệt, đánh giá để tránh mua phải sản phẩm giả, kém chất lượng. Ngoài ra, bạn cũng không nên tự ý sử dụng dược liệu tùy tiện mà cần phải được chẩn đoán đúng bệnh, đúng liều để tránh “rước họa vào thân”.

Điều trị bệnh bằng cách kết hợp Đông – Tây y một cách khoa học, hợp lý có thể mang lại hiệu quả tốt. Do đó, bên cạnh các phương pháp điều trị thông thường, người bệnh hoàn toàn có thể hỏi ý kiến bác sĩ để áp dụng thêm các phương pháp điều trị hỗ trợ và thay thế (bao gồm sử dụng dược liệu, châm cứu, massage, trị liệu tâm lý…). Hy vọng với những thông tin trên, bạn đã hiểu rõ thuốc dược liệu là gì và vai trò quan trọng  của chúng trong điều trị, phòng ngừa bệnh.

Nếu bạn quan tâm đến việc sử dụng dược liệu để chữa bệnh, hãy tìm hiểu thêm về các loại thảo dược và cây dược liệu có tác dụng trong Y học cổ truyền. Chúc bạn sức khỏe và hạnh phúc!

Nguồn: hellobacsi.com